Wojna trzydziestoletnia finansuje Tadż Mahal

Wojna trzydziestoletnia finansuje Tadż Mahal

Dziesiątki lat europejskich katastrof okazały się okresem rozkwitu indyjskiego imperium Mogołów. I właśnie w roku 1648, kiedy wykrwawiona Europa Środkowa podpisywała pokój westfalski, ponieważ nie było już nikogo, kto byłby w stanie dalej prowadzić wojnę, Szachdżachan (1592-1666) kończył jedną z najpiękniejszych i najokazalszych wzniesio­nych w mieście rezydencyjnym Agrze budowli, czyli Tadż Mahal. Zbieżność tych dwóch wydarzeń nie jest przypad­kiem. Znaczna część indyjskich dochodów pochodziła z eksportu saletry do targanej wojną Europy – bez indyjskiej saletry nie byłoby czarnego prochu, bez czarnego prochu amunicji, a bez amunicji wojny trzydziestoletniej.

Gdy Szachdżachan przeniósł swoją rezydencję do Del­hi, zostawił w Agrze kilka drobiazgów, które nie stanowiły nawet jednej dwudziestej jego prywatnego majątku: „150 funtów pereł, 275 funtów szmaragdów pierwszej jakości, 5000 kamieni szlachetnych z północnych Chin, jeszcze nie przebranych, 900 funtów nieoszlifowanych diamentów w dwóch kufrach, 200 sztyletów, 1000 pozłacanych siodeł wysadzanych kamieniami szlachetnymi, dwa złote i trzy srebrne trony, 100 srebrnych i 5 złotych krzeseł z haremu, 200 niezwykle kosztownych zwierciadeł, 100 000 sztuk srebrnej zastawy, 50 000 funtów złotej zastawy, 2 pozłacane posągi słonia naturalnej wielkości, 30 000 sztuk chińskiej porcelany”. Nawet jeśli odejmiemy od tego połowę i po­traktujemy resztę nie jako jedną dwudziestą, ale jako całość majątku Mogołów, to i tak okaże się on wielokrotnie większy od największych istniejących w ówczesnej Europie fortun. Majątek byłby wciąż wielokrotnie większy nawet od skarbu Inków, który Atahualpa w roku 1533 zostawił Hiszpanom. A jeśliby potraktować powyższe wyliczenia dosłownie, to indyjski Mogoł musiałby posiadać majątek równy całemu bogactwu zgromadzonemu w Europie połowy XVII wieku.

Jeszcze dwieście lat później określenie „Mogoł” utożsa­miano z niewyobrażalnym bogactwem i w roku 1902 Hein­rich Zille uwiecznił go w berlińskiej dziecięcej rymowan­ce: „Wielki Mogoł Dżachan Szach, z tyłkiem wielkim, że aż strach, miał złoto, rubiny i blachę – raz dwa trzy, wypadasz ty!”.

Jednak pod koniec XIV wieku z Mogołami nie kojarzono legendarnego bogactwa, tylko legendarne zniszczenie. To wielki rabuś Timur nadał swoim oddziałom to miano, żeby zasugerować związki z siejącymi postrach Mongołami.