Standard Oil, niepokonana ośmiornica

Standard Oil, niepokonana ośmiornica

Od początku interesy trustu kwitły w najlepsze – jakkol­wiek na koszt niezrzeszonych konkurentów. Ci reagowali na cztery różne sposoby: wnioskowali o przyjęcie do trustu, próbowali założyć własny trust, próbowali walczyć ze Stan­dard Oil na drodze sądowej albo, wariant najczęstszy, koń­czyli plajtą.

„Octopus”, ośmiornica, tak nazywano Standard Oil w USA. Określenie pojawiło się z końcem XIX wieku jako przezwisko wymyślone przez przeciwników Rockefelle­ra, kilka procesów później tak się utrwaliło, że używali go w końcu nawet sam Rockefeller i jego współpracownicy. Historia tych procesów ilustruje, jak wyśmienicie udało się Octopusowi „przy restrykcyjnym trzymaniu się litery pra­wa, wynajdować w owym prawie luki” (Lewinsohn).

1887: wyrok o natychmiastowym rozwiązaniu trustu z powodu wykroczenia przeciwko Interstate Commerce Act. Rockefeller nie reaguje.

1889: wniesienie oskarżenia w Ohio z powodu wykro­czenia przeciwko przepisom antymonopolowym, znanym jako Sherman Act. Podtrzymanie wyroku we wszystkich in­stancjach.

1892: Sąd Najwyższy w Ohio orzeka o konieczności roz­wiązania trustu Standard Oil. Rockefeller formalnie go rozwiązuje. W praktyce jedyną zmianą jest to, że komisja powierni­cza nie gromadzi się oficjalnie, tylko na gruncie prywatnym.

1899: Trust znów wychodzi na powierzchnię. Spółką holdingową jest tym razem jednak nie Standard Oil of*Ohio, lecz Standard Oil of New Jersey.

1904: Nowe dochodzenie rządu USA. Standard Oil of Indiana obwinia się za 4222 przypadki nieuczciwej konku­rencji.

1906: Oskarżenie przeciwko spółce holdingowej Stan­dard Oil of New Jersey z powodu wykroczenia przeciwko Sherman Act.

1907: Wyrok Sądu Federalnego w Chicago przeciwko Standard Oil of Indiana. Uznany winnym w 1462 przy­padkach, w każdym przypadku zasądzono najwyższą karę 20 000 dolarów, razem 29,4 miliona dolarów grzywny. Ro­ckefeller otrzymuje tę wiadomość w trakcie partyjki golfa. Jego jedyny komentarz brzmi: „To może długo potrwać, za­nim ten wyrok zostanie wykonany”.

1909: Sąd Okręgowy Wschodniego Missouri nakazuje Stan­dard Oil Trust rozwiązanie. Nic podobnego nie następuje.

1911: Sąd Najwyższy USA 15 maja orzeka ostatecznie o natychmiastowym rozwiązaniu trustu Standard Oil.